Dierenkliniek Steenwijk

 

Patella luxatie/ losse knieschijf

 

De patella of knieschijf, is het glijbeentje in de dijbeenspier van het achterbeen. De patella zorgt ervoor dat de pees van de dijbeenspier soepel over de knie heen kan glijden. Met de dijbeenspier kan de poot gestrekt worden (denk aan de kniepeesreflex met het hamertje).

De patella wordt op zijn plek gehouden door:

  • de groeve in het dijbeen
  • de kniepees, die van de patella naar het scheenbeen loopt
  • de dijbeenspier
  • twee bandjes die aan weerszijden van de patella vastzitten

Bij een patella luxatie ligt de patella niet meer in de groeve van het dijbeen maar links of rechts er naast. Bij een jong dier met aanleg voor patalla luxatie ligt de patella vaak nog wel in de groeve, maar kan hij er af en toe afschuiven. Naarmate het dier ouder wordt kalft de rand van de groeve steeds verder af zodat de patella steeds vaker luxeert, soms raakt de patella zelfs permanent geluxeerd.

Anatomie:

  • De knieschijf (patella) glijdt in een groeve van het dijbeen (femur) deze groeve wordt trochlea genoemd. Zie figuur hieronder.
  • De knieschijf zit naar boven toe vast aan de dijbeenspier ( M. quadriceps) en naar onderen toe, via de kniepees aan het scheenbeen. De plek waar deze kniepees vasthecht aan het scheenbeen heet tuberositas tibiae.

knieafbeeldingpl

Patella luxatie:

  • Een dier met een patella luxatie heeft: een te ondiepe trochlea, vaak een verkeerde positie van de kniepeesaanhechting en een uitgerekte zijdelingse bevestiging.
  • De patella kan naar binnen (mediaal), of naar buiten (lateraal) afglijden.
  • De ernst van luxatie wordt in 4 graden aangegeven, waarbij 1 de minst ernstige variant is en graad 4 de ernstigste variant.
  • Operatief ingrijpen wordt in ieder geval geadviseerd voor graad 2 tot en met 4 patella luxaties. Soms kan het verstandig zijn graad 1 luxatie ook te opereren.
  • Honden laten vaak een huppelende gang zien, plots 1 achterpootje optillen, zijn kreupel of stijf aan het pootje. Er zijn honden die helemaal niets laten zien.
  • Niet operatief ingrijpen lijdt tot artrose en chronische pijn wanneer de hond ouder wordt.
 
Patella luxatie

Diagnose:

  • Het is eenvoudig te voelen of de knieschijf geluxeerd kan worden, of al geluxeerd is.
  • Met röntgenfoto's beoordelen we de stand van de knie en de toestand van de heupen. Op de voorachterwaartse opname beoordelen we of de aanhechting van de kniepees afwijkend is. Op de röntgenfoto hieronder zijn beide knieschijven naar binnen geluxeerd.

Operatie:

  • De knie wordt geschoren, gewassen en steriel geprepareerd.
  • Het gewricht wordt geopend en de knieschijf en trochlea geïnspecteerd. Bij een te ondiepe trochlea wordt deze verdiept. Wij gebruiken hiervoor een methode waarbij het kraakbeen gespaard wordt (block osteotomie).
  • Indien de aanhechting van de kniepees te ver naar binnen (mediaal) of buiten (lateraal) ligt (zie fig. hieronder) wordt deze losgemaakt en op de juiste positie vastgezet. Daarvoor worden 2 metalen pennen gebruikt.
  • Het uitgerekte gewrichtskapsel wordt ingekort.